محمد قاسم بن حاجى محمد كاشانى ( سرورى )

1354

فرهنگ مجمع الفرس ( فارسى )

بيت ز ناليدنش كوه شد بىسكون * ز موييدنش شد دل سنگ خون مىزيدن - بول كردن باشد . مار افسان - افسونگرى كه مار را بگيرد و آن را مار افسا نيز گويند . مانستن - [ بكسر نون و سكون سين مهمله ] بصفت چيزى شدن يعنى مانند شدن . مانيدن مثله . و در شرفنامه آمده كه مانيدن بسان چيزى گشتن و گذاشتن و رها كردن باشد . مايون « 1 » - [ بضم ياى حطى ] نام گاو فريدون كه او را برمايون نيز گويند [ 1 ] . مكران - شهريست و ولايت آن را نيز گويند [ 2 ] . مدن - [ بفتح ميم و دال ] يعنى بنشاط مرو . مثالش شاعر گويد : شعر « 2 » بار ولايت بنه از پشت خويش * بيش بدين شغل مناز و مدن منگيدن - [ بنون و كاف فارسى و دال مهمله . به وزن رنجيدن ] به بينى سخن گفتن . كذا فى مؤيد الفضلاء . و بمعنى در زير لب سخن گفتن نيز آمده . مثال « 3 » اين معنى مولوى معنوى گويد : شعر « 2 » اين بمنگيدند در زير زبان * آن اسيران با هم « 4 » اندر بحث آن مار اسفندان - همان مار اسفند كه گذشت [ 3 ] . مار اسپندان نيز گويند . مشين - [ بفتح ميم و كسر شين ] مختصر منشين [ 4 ] . مثالش « 5 » مولوى معنوى : بيت اى مطرب شكرخا « 2 » تا روز مشين از پا * اى يار قمر سيما ، تا روز مشين از پا ميختن - [ به وزن ريختن ] يعنى بول كردن و شاشيدن .

--> ( 1 ) - « س » : مايول . ( 2 ) - « س » ندارد . ( 3 ) - بجز « ك » مثالش . ( 4 ) - « س » : اسير ما هم . ( 5 ) - « س » : مثالش . ( 1 ) مصحف بر مايون است . ( حاشيهء برهان ) . ( 2 ) ناحيتى بجنوب شرقى ايران در ساحل بحر عمان . ( 3 ) يعنى نام روز بيست و نهم از ماه‌هاى شمسى و نام فرشتهء موكل بر آب . ( برهان ) ( 4 ) برهان ندارد .